سفر با قطار برای افراد دارای معلولیت در ایران با وجود چالش هایی مانند محدودیت فضای واگن و کمبود امکانات کاملا استاندارد، امکان پذیر است. در حال حاضر قطار کاملا ویژه ای برای معلولین وجود ندارد، اما شرکت های ریلی مانند رجا و فدک در برخی قطارهای جدیدتر خود، خدماتی مانند ویلچرهای کوچک مخصوص واگن، سرویس های بهداشتی با فضای نسبتا بیشتر و کمک پرسنل برای سوار و پیاده شدن ارائه می دهند. جانبازان بالای ۲۵ درصد شامل تخفیف ۵۰ درصدی بلیط می شوند، اما این تخفیف فعلا شامل حال معلولین تحت پوشش بهزیستی نمی شود. کلید یک سفر موفق، برنامه ریزی دقیق، اطلاع رسانی قبلی به شرکت ریلی هنگام خرید بلیط و همراه داشتن یک فرد کمکی صبور است.
سفر، یک نیاز انسانی و راهی برای کشف دنیا و تقویت روحیه است، اما برای افراد دارای معلولیت، اغلب با موانع و دغدغه های زیادی همراه می شود. در میان گزینه های حمل و نقل عمومی، قطار به دلیل پایداری، حرکت یکنواخت و فضای نسبی بیشتر، می تواند گزینه ای جذاب و منطقی باشد. در ایران نیز تلاش هایی برای مناسب سازی قطارها و ایستگاه ها برای افراد توان خواه آغاز شده است، اما این مسیر همچنان نوپاست و نیازمند توجه و توسعه بیشتری است.
هدف از این راهنما، ارائه اطلاعاتی شفاف، کاربردی و واقع بینانه است تا شما و همراهانتان بتوانید با آگاهی کامل، بهترین تصمیم ها را برای سفری آسوده با قطار بگیرید. در این مقاله، از واقعیت های موجود در ایستگاه ها و واگن ها گرفته تا نکات کلیدی برای برنامه ریزی، تمامی جنبه های سفر با قطار برای معلولین را با جزئیات کامل بررسی خواهیم کرد.
واقعیت سفر با قطار برای توان خواهان در ایران
یکی از اولین پرسش هایی که در ذهن بسیاری از افراد توان خواه و همراهانشان نقش می بندد، این است که آیا قطاری طراحی شده صرفا برای معلولین در ایران وجود دارد؟ پاسخ صریح به این سوال، خیر است. در حال حاضر، قطار کاملا ویژه معلولین که تمامی استانداردهای بین المللی دسترسی پذیری را رعایت کرده باشد، در شبکه ریلی ایران فعال نیست.
با این حال، شاهد تلاش هایی برای افزایش سهولت سفر این عزیزان هستیم. در طراحی برخی از قطارهای جدیدتر و بازسازی شده، سعی شده است تا به نکاتی مانند عرض واگن ها، فضای داخلی کوپه ها و درهای ورودی توجه بیشتری شود تا حداقل امکان عبور ویلچر یا استفاده از ویلچرهای کوچکتر فراهم آید. اما این اقدامات، هنوز تا رسیدن به سطح ایده آل فاصله زیادی دارد و مسافران باید با دیدی واقع بینانه به این سفر نگاه کنند.
در حال حاضر هیچ قطار کاملا ویژه و اختصاصی برای معلولین در شبکه ریلی ایران فعال نیست. تمامی تسهیلات موجود، در قالب واگن های استاندارد و با محدودیت هایی ارائه می شود. حتما پیش از خرید بلیط، با پشتیبانی شرکت ریلی تماس بگیرید و شرایط را جویا شوید.
معرفی شرکت های ریلی و قطارهای دارای امکانات نسبی
در میان شرکت های ریلی فعال در ایران، برخی توانسته اند تا حدودی امکانات بهتری را برای افراد دارای معلولیت ارائه دهند. شرکت هایی مانند رجا و فدک، به دلیل دارا بودن ناوگان نسبتا جدیدتر و توجه بیشتر به خدمات مسافر، ممکن است گزینه های مناسب تری باشند. انتخاب نوع قطار می تواند تاثیر مستقیمی بر کیفیت سفر داشته باشد.
| نام شرکت یا نوع قطار | سطح امکانات دسترسی | نکات کلیدی برای معلولین |
|---|---|---|
| قطارهای پنج ستاره فدک | متوسط رو به بالا | فضای کوپه کمی بازتر، وجود سرویس بهداشتی فرنگی با ابعاد بزرگ تر، احتمال وجود ویلچر ترانزیت برای جابجایی داخلی |
| قطارهای رجا (غزال و سیمرغ) | متوسط | ارائه خدمات ویلچر و کمک پرسنل در سوار و پیاده شدن، کوپه های چهار تخته با فضای قابل مدیریت |
| قطارهای نور الرضا | متوسط | دارای رمپ های دسترسی در برخی ایستگاه ها و پرسنل آموزش دیده برای کمک به مسافران خاص |
| قطارهای اتوبوسی یا قدیمی | پایین | فاقد فضای مناسب برای ویلچر، راهروهای بسیار باریک و سرویس بهداشتی کاملا نامناسب |
به طور خاص، قطارهایی که کوپه های چهار تخته جدیدتری دارند، معمولا فضای کمی بیشتر و چیدمان بهتری برای جابجایی محدود ارائه می دهند. در برخی از این قطارها، فضای کوپه ها به شکلی طراحی شده که تا حدی امکان ورود ویلچرهای تاشو و کوچک تر را فراهم می آورد. بهترین راهکار برای اطلاع از جزئیات هر سفر، تماس مستقیم با پشتیبانی شرکت ریلی مورد نظر قبل از خرید بلیط و توضیح کامل شرایط خاص مسافر است.
راهنمای گام به گام برنامه ریزی و خرید بلیط قطار
سفر با قطار برای افراد دارای معلولیت، بیش از هر چیز نیازمند برنامه ریزی دقیق و پیش بینی چالش ها است. خرید بلیط، اولین و یکی از مهم ترین گام ها در این مسیر محسوب می شود که با دقت و توجه به جزئیات، می تواند تفاوت چشمگیری در کیفیت سفر ایجاد کند.
اهمیت اطلاع رسانی به شرکت ریلی
هنگام خرید بلیط قطار، چه به صورت حضوری از آژانس ها و چه آنلاین، بسیار ضروری است که شرکت ریلی یا آژانس فروشنده را از وضعیت خاص مسافر دارای معلولیت مطلع سازید. از سال ۱۳۹۹، راه آهن جمهوری اسلامی ایران گزینه ای را تحت عنوان خدمات ویژه توان خواهان در سامانه فروش بلیط خود فعال کرده است. انتخاب این گزینه به مسئولان قطار و ایستگاه ها کمک می کند تا از حضور شما مطلع شده و در صورت امکان، خدمات لازم را فراهم آورند.
توضیح دهید که آیا مسافر از ویلچر، عصا، واکر استفاده می کند یا نیاز به همراهی خاصی دارد. این اطلاعات به آن ها کمک می کند تا بهترین کوپه و جایگاه را برای شما در نظر بگیرند و همچنین تمهیدات لازم برای سوار و پیاده شدن را پیش بینی کنند.
وضعیت تخفیف بلیط قطار برای جانبازان و معلولین بهزیستی
موضوع تخفیف بلیط برای افراد دارای معلولیت، یکی از دغدغه های اصلی است و باید با شفافیت کامل به آن پرداخت:
- جانبازان بالای ۲۵ درصد: تخفیف های قابل توجهی (معمولا ۵۰ درصد) برای جانبازان و خانواده های آن ها در نظر گرفته شده است. برای استفاده از این تخفیف ها، ارائه کارت جانبازی و مدارک شناسایی معتبر در زمان خرید بلیط و هنگام کنترل بلیط ضروری است. این تخفیف ها عموما از طریق سامانه های فروش بلیط قابل اعمال هستند.
- معلولین تحت پوشش بهزیستی: متاسفانه در حال حاضر، تخفیف مستقیم و همگانی برای افراد دارای معلولیت تحت پوشش سازمان بهزیستی برای خرید بلیط قطار وجود ندارد. این موضوع یکی از مطالبات اصلی جامعه معلولین است. در برخی موارد خاص، ممکن است سازمان بهزیستی استان ها با برنامه ریزی تورها یا اختصاص بودجه های محدود، امکان سفر با تخفیف را فراهم آورند که نیازمند پیگیری مستقیم از خود سازمان است. بنابراین، انتظار تخفیف مستقیم هنگام خرید عادی بلیط را نداشته باشید.
نکات طلایی انتخاب کوپه و صندلی
انتخاب کوپه و صندلی مناسب می تواند راحتی سفر شما را دوچندان کند:
- کوپه نزدیک سرویس بهداشتی: اگر مسافر نیاز مکرر به سرویس بهداشتی دارد، انتخاب کوپه های نزدیک به سرویس بهداشتی می تواند بسیار کمک کننده باشد.
- کوپه های با فضای بیشتر: در برخی قطارها، کوپه های ابتدایی یا انتهایی واگن ممکن است فضای کمی بازتر داشته باشند. همچنین، اگر تعداد مسافران کوپه کمتر باشد (مثلا رزرو کامل یک کوپه ۴ نفره برای ۲ نفر)، فضای بیشتری برای جابجایی و قرار دادن ویلچر تاشو در اختیار خواهید داشت.
- صندلی های کنار راهرو: برای افرادی که با ویلچر تردد می کنند و قرار است در کوپه از صندلی عادی استفاده کنند، صندلی های کنار راهرو می توانند دسترسی راحت تری را فراهم آورند.
برای سهولت در جابجایی، استفاده از ویلچرهای تاشو و سبک وزن به مراتب بهتر از ویلچرهای برقی یا سنگین است. ویلچرهای تاشو را می توان در فضای بالای تخت یا انتهای واگن نگهداری کرد، در حالی که ویلچرهای برقی به دلیل وزن و ابعاد، در اکثر قطارها با چالش جدی مواجه می شوند.
بررسی امکانات ایستگاه های راه آهن برای معلولین
ورود و خروج از ایستگاه های راه آهن، می تواند یکی از چالش برانگیزترین بخش های سفر برای افراد دارای معلولیت باشد. در حالی که راه آهن جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۹۹ تلاش هایی را برای مناسب سازی حدود ۵۰ ایستگاه اصلی آغاز کرده، اما واقعیت موجود اغلب با انتظارات فاصله دارد.
برخی از ایستگاه های بزرگتر مانند تهران، مشهد، اصفهان و شیراز، تا حدودی تلاش کرده اند تا امکانات دسترسی پذیری را فراهم آورند. این امکانات شامل رمپ های ورودی، آسانسورها یا بالابرهای خاص و مسیرهای نسبتا هموار برای تردد ویلچر است. اما لازم به ذکر است که کیفیت و کارایی این امکانات در تمامی ایستگاه ها یکسان نیست و در برخی موارد، نقص هایی در طراحی یا نگهداری آن ها مشاهده می شود.
مسیرهای ورودی و خروجی در بسیاری از ایستگاه ها، هنوز برای تردد آسان ویلچر به طور کامل مناسب سازی نشده اند. وجود پله های متعدد، شیب های تند یا نامناسب رمپ ها، و عدم وجود علائم راهنمای کافی برای افراد دارای محدودیت بینایی، از جمله مشکلاتی است که ممکن است با آن روبرو شوید. در سکوهای سوار و پیاده شدن، فاصله بین سکو و قطار، و همچنین وجود پله های ورودی به واگن، از بزرگترین چالش ها برای کاربران ویلچر است.
در برخی ایستگاه های اصلی، ویلچرهای موقت برای کمک به جابجایی مسافران در دسترس هستند. برای درخواست این ویلچرها یا کمک از پرسنل، می توانید به دفتر اطلاعات ایستگاه مراجعه کنید یا در زمان خرید بلیط، نیاز خود را اعلام نمایید. مسئولین ایستگاه و مهمانداران قطار موظف به ارائه کمک های لازم هستند. در عین حال، آمادگی برای شرایطی که پرسنل کافی یا آموزش دیده در دسترس نباشند، مهم است.
امکانات داخل واگن و چالش های تردد
تجربه سفر در داخل واگن های قطار، جایی است که واقعیت امکانات موجود برای افراد دارای معلولیت بیش از پیش خود را نشان می دهد. اگرچه تلاش هایی برای بهبود صورت گرفته، اما همچنان چالش های قابل توجهی وجود دارد.
ورود به واگن و چالش های سوار شدن
یکی از بزرگترین موانع برای کاربران ویلچر، ورود به خود واگن است. اختلاف سطح بین سکو و درب قطار، و همچنین پله های ورودی به واگن، تردد با ویلچر استاندارد را تقریبا غیرممکن می سازد. در این شرایط، معمولا پرسنل قطار با استفاده از ویلچرهای کوچکتر مخصوص واگن (که عرض کمتری دارند و به ویلچر ترانزیت معروف هستند) و یا کمک فیزیکی، مسافر را جابجا می کنند. این فرایند می تواند دشوار و نیازمند همکاری نزدیک مسافر و همراهان باشد.
فضای کوپه ها و راهروها
راهروهای باریک قطارها، به ویژه در قطارهای قدیمی تر، تردد با ویلچر یا حتی واکر را بسیار دشوار می کند. عرض استاندارد راهرو در برخی قطارهای جدید حدود ۸۶ سانتی متر است که برای عبور ویلچرهای باریک مناسب است، اما برای ویلچرهای استاندارد بزرگ، کافی نیست. در کوپه ها نیز فضای بسیار محدودی برای جابجایی وجود دارد. بهترین راهکار، رزرو کامل یک کوپه چهار نفره برای دو یا سه نفر است تا حداقل فضای بیشتری برای قرار دادن ویلچر تاشو و جابجایی محدود در اختیار باشد.
وضعیت سرویس بهداشتی قطار برای ویلچر
سرویس های بهداشتی داخل واگن ها یکی از مهم ترین چالش ها هستند. در قطارهای عادی، ابعاد سرویس بهداشتی بسیار کوچک است و امکان استفاده از ویلچر را به کلی سلب می کند. حتی در برخی قطارهای بهتر، سرویس بهداشتی با ابعاد کمی بزرگ تر ممکن است یافت شود، اما این سرویس ها نیز معمولا با استانداردهای واقعی فاصله زیادی دارند. عرض در ورودی کم، عدم وجود فضای کافی برای مانور ویلچر، و نبود دستگیره های مناسب یا اضطراری، استفاده از آن ها را برای بسیاری از افراد دشوار یا غیرممکن می سازد. برنامه ریزی برای مصرف مایعات و غذاهای سبک، می تواند به مدیریت این چالش کمک کند.
فضای نگهداری ویلچر و وسایل کمکی
برای ویلچرهای تاشو، معمولا می توان از فضای بالای سر مسافران در کوپه یا فضاهای مخصوص بار در انتهای واگن استفاده کرد. در قطارهای اتوبوسی، نگهداری ویلچر تاشو می تواند چالش برانگیزتر باشد و نیاز به هماهنگی با مهماندار دارد. برای ویلچرهای برقی یا بزرگتر، وضعیت پیچیده تر است و باید حتما پیش از سفر با شرکت ریلی هماهنگی های لازم انجام شود، زیرا فضای کافی برای نگهداری آن ها در اکثر قطارها وجود ندارد.
راهنمای سفر برای سایر انواع معلولیت ها
در حالی که اغلب صحبت از امکانات قطار برای معلولین، به ویژه معلولیت های جسمی حرکتی معطوف است، نباید از نیازهای افراد دارای سایر معلولیت ها غافل شد. هر گروه از افراد با محدودیت های خاص خود، نیاز به تمهیدات متفاوتی دارند.
معلولیت های بینایی
برای افراد دارای معلولیت بینایی، محیط های ناآشنا مانند ایستگاه های قطار و داخل واگن ها می تواند چالش برانگیز باشد. حتما در زمان خرید بلیط و ورود به ایستگاه، وضعیت خود را به پرسنل اطلاع دهید تا راهنمایی های لازم را ارائه دهند. در برخی ایستگاه ها، اطلاع رسانی صوتی درباره زمان حرکت قطارها و شماره سکوها وجود دارد. حمل سگ راهنما در قطار، طبق قوانین خاصی و با ارائه مدارک مربوط به وضعیت سلامت و آموزش سگ، در برخی موارد امکان پذیر است که نیازمند هماهنگی قبلی است. حضور یک همراه می تواند تا حد زیادی دغدغه های افراد دارای معلولیت بینایی را کاهش دهد.
معلولیت های شنوایی
افراد دارای معلولیت شنوایی، عمدتا با چالش های ارتباطی و عدم دسترسی به اطلاعات صوتی روبرو هستند. نیاز به نمایشگرهای اطلاعاتی واضح در ایستگاه ها و داخل قطار برای نمایش زمان حرکت، شماره سکو، توقف ها و پیام های اضطراری بسیار حیاتی است. در صورت امکان، از همراه خود برای تسهیل ارتباط با پرسنل کمک بگیرید. اطلاع رسانی به مهماندار در مورد وضعیت شنوایی خود، می تواند در مواقع اضطراری مانند تخلیه قطار، به شما کمک کند تا اطلاعات لازم را به موقع دریافت کنید.
معلولیت های ذهنی و طیف اتیسم
برای افراد دارای معلولیت ذهنی و طیف اتیسم، سفر می تواند با اضطراب و آشفتگی همراه باشد. محیط های شلوغ، صداهای بلند، و تغییر روال عادی زندگی، می تواند برای آن ها استرس زا باشد. حضور یک همراه آگاه و آموزش دیده برای این افراد بسیار ضروری است. حتما پیش از سفر و در زمان ورود به قطار، وضعیت مسافر را به مهمانداران و مسئولین اطلاع دهید تا در صورت بروز رفتارها یا نیازهای خاص، بتوانند با درک بیشتری برخورد کنند. همراه داشتن هدفون برای کاهش صداهای مزاحم یا وسایل آرامش بخش می تواند مفید باشد.
چالش های رایج و راهکارهای عملی برای مسافران
همانطور که در نظرات و تجربیات مسافران دیده می شود، سفر با قطار برای معلولین در ایران با چالش های واقعی و ملموسی روبرو است. درک این چالش ها و ارائه راه حل های عملی، گامی مهم در جهت بهبود این تجربه هاست.
عرض کم درها و راهروها: این یکی از پرتکرارترین گلایه های کاربران ویلچر است. راه حل پیشنهادی این است که در صورت امکان، از ویلچرهای ترانزیت کوچک استفاده کنید و از قبل برای این چالش آماده باشید و بدانید که احتمالاً برای ورود و خروج نیاز به کمک پرسنل خواهید داشت.
نبود رمپ یا بالابر کافی: وجود پله های متعدد برای ورود به قطار و عدم وجود رمپ یا بالابر مناسب، سفر را برای بسیاری از افراد غیرممکن می کند. در حال حاضر، تنها راهکار موجود، کمک فیزیکی پرسنل است. اطمینان حاصل کنید که قبل از سفر، نیاز خود به کمک را اطلاع داده اید تا در زمان سوار و پیاده شدن، پرسنل کافی حضور داشته باشند.
آموزش ناکافی پرسنل: گاه پرسنل قطار یا ایستگاه، با وجود حسن نیت، آموزش کافی برای مواجهه با نیازهای خاص افراد دارای معلولیت را ندیده اند. به عنوان مسافر یا همراه، با صبوری و به آرامی نیازهای خود را توضیح دهید. گاهی یک توضیح ساده می تواند ابهامات را برطرف کند.
نحوه ثبت شکایات و ارائه پیشنهادات: پیگیری مشکلات و ارائه پیشنهادات، می تواند به بهبود وضعیت در آینده کمک کند. راه آهن جمهوری اسلامی ایران دارای سامانه های ثبت شکایات است که می توان از طریق وب سایت یا شماره تماس های اعلام شده، مشکلات را مطرح کرد. همچنین، می توان به سازمان بازرسی کل کشور مراجعه کرد یا از طریق فعالان حقوق معلولین و سازمان های مردم نهاد پیگیر بود.
چشم انداز آینده و استانداردهای بین المللی دسترسی پذیری
با وجود تمامی چالش ها و کمبودهایی که در حال حاضر در زمینه امکانات قطار برای معلولین در ایران وجود دارد، امید به آینده ای دسترس پذیرتر، همچنان پابرجاست. در سال های اخیر، آگاهی عمومی و مسئولیت پذیری اجتماعی نسبت به نیازهای افراد دارای معلولیت افزایش یافته و این خود سرآغازی برای تغییرات مثبت است.
اگرچه اطلاعات رسمی و جامع درباره تمامی برنامه های آتی راه آهن در زمینه مناسب سازی همیشه در دسترس نیست، اما می توان پیش بینی کرد که با گسترش ناوگان ریلی و ورود قطارهای جدید، فرصت های بیشتری برای پیاده سازی استانداردهای دسترسی پذیری فراهم خواهد شد. این شامل طراحی واگن های جدید با عرض بیشتر، نصب بالابرهای هیدرولیک در ایستگاه های اصلی و آموزش کادر پرسنلی می شود.
در بسیاری از کشورهای پیشرفته، استانداردهای دقیقی برای دسترسی پذیری حمل و نقل عمومی، از جمله قطارها، وجود دارد. این استانداردها شامل مواردی مانند رمپ های اتوماتیک، فضای کافی برای ویلچر در داخل واگن ها، سرویس های بهداشتی کاملا مناسب سازی شده، و سیستم های اطلاع رسانی صوتی و بصری برای انواع معلولیت هاست. ایران نیز برای پیوستن به جمع کشورهای پیشرو در این زمینه، باید به سمت پذیرش و پیاده سازی این استانداردهای بین المللی حرکت کند. نقش مطالبه گری جامعه معلولین و فعالان حقوق آن ها در این مسیر بسیار حیاتی است.
جمع بندی نهایی
سفر با قطار برای افراد دارای معلولیت در ایران، سفری است در مسیری پر از امید و چالش های واقعی. اگرچه زیرساخت ها در حال توسعه هستند و تلاش هایی برای مناسب سازی صورت می گیرد، اما واقعیت این است که هنوز راه طولانی برای رسیدن به دسترسی پذیری کامل در پیش داریم. تجربه سفر، ترکیبی است از امکانات موجود و غلبه بر کاستی ها با برنامه ریزی و آگاهی.
برای برنامه ریزی یک سفر راحت تر، نکات کلیدی را دوباره مرور می کنیم: آگاهی و برنامه ریزی قبلی، انتخاب های هوشمندانه در رزرو قطار و کوپه، کمک خواستن فعالانه از مسئولین، همراهی یک فرد صبور، و مدیریت انتظارات برای مواجهه واقع بینانه با شرایط. سفر، حق همه است. با اشتراک گذاری تجربیات خود، نه تنها به غنی تر شدن اطلاعات دیگران کمک می کنید، بلکه صدای مطالبه گری برای بهبود مستمر خدمات خواهید بود.
سوالات متداول
به طور کلی، هیچ قطار کاملا ویژه ای برای معلولین در ایران وجود ندارد. اما شرکت هایی مانند رجا و فدک، به ویژه در قطارهای جدیدتر چهار تخته، ممکن است امکانات نسبتا بهتری مانند فضای کمی بازتر در کوپه یا سرویس بهداشتی با ابعاد بزرگ تر ارائه دهند. بهترین راه، تماس مستقیم با پشتیبانی شرکت ریلی و پرسش درباره قطار خاص و مسیر مورد نظر است.
برنامه ریزی قبلی و دقیق، اطلاع رسانی کامل به شرکت ریلی در زمان خرید بلیط با انتخاب گزینه خدمات ویژه توان خواهان، انتخاب یک همراه صبور، بررسی امکانات ایستگاه های مبدا و مقصد، مشورت با پزشک قبل از سفر، و درخواست کمک فعالانه از مسئولین و مهمانداران قطار، از مهم ترین نکات برای داشتن سفری آسان تر است.
بله، تخفیف بلیط قطار برای جانبازان بالای ۲۵ درصد و خانواده های آن ها در نظر گرفته شده است. برای استفاده از این تخفیف ها، باید هنگام خرید بلیط، گزینه مربوطه را انتخاب کرده و در زمان کنترل بلیط، کارت جانبازی معتبر را ارائه دهید.
خیر، در حال حاضر تخفیف مستقیم و عمومی برای افراد دارای معلولیت تحت پوشش سازمان بهزیستی برای خرید بلیط قطار وجود ندارد. در برخی موارد خاص، سازمان بهزیستی ممکن است از طریق برنامه های خاص یا تورها، امکاناتی را فراهم کند که نیازمند پیگیری مستقیم از خود سازمان است.
حمل ویلچر برقی در قطار، به دلیل محدودیت فضا و وزن، می تواند چالش برانگیز باشد. اکثر قطارها فضای کافی برای نگهداری ویلچرهای برقی را ندارند و ابعاد آن ها ممکن است برای عبور از راهروها و درها مناسب نباشد. برای حمل ویلچر برقی، حتما باید پیش از سفر با شرکت ریلی هماهنگی های لازم را انجام داده و از قوانین و امکانات موجود برای این نوع ویلچر مطلع شوید.
در صورت بروز هرگونه مشکل یا عدم ارائه خدمات مناسب، می توانید از طریق سامانه شکایات راه آهن جمهوری اسلامی ایران شکایت خود را ثبت کنید. همچنین، می توانید به سازمان بازرسی کل کشور مراجعه کرده یا از طریق فعالان حقوق معلولین و سازمان های مردم نهاد پیگیر باشید.
به طور کلی، هواپیماها به دلیل استانداردهای بین المللی دقیق تر، در زمینه دسترسی پذیری برای افراد دارای معلولیت، معمولا امکانات بهتری نسبت به قطار در ایران دارند. در هواپیماها، خدمات ویلچر در فرودگاه، بالابر مخصوص برای سوار شدن به هواپیما، و سرویس بهداشتی مناسب سازی شده معمول تر است. با این حال، هر دو وسیله نقلیه چالش های خاص خود را دارند و برنامه ریزی قبلی برای هر دو ضروری است.